سده جشن پیدایش آتش است، ایرانیان از زمانی که هوشنگ شاه برای شکار مار سنگی را پرتاب کرد و آن سنگ به سنگی دیگر برخورد کرد و آتش جرقه زد، دهم بهمن ماه را به نشانه گرامی داشت این اتفاق جشن می گیرند.
برخی نیز گویند: « چون صد روز از زمستان بزرگ می گذشت، ایرانیان جشن سده را برپا می کردند. چون معتقد بودند که اوج و شدت سرما سپری شده و این پدیده نابسامانی و سکون که از کردار اهریمن است، توان و نیرویش رو به زوال است. پس همگان در دشت و صحرا گرد آمده و تلی بزرگ از خار و خس و هیزم فراهم می کردند و با فرارسیدن تاریکی شب می افروختند و اعتقاد داشتند که این جلوه گاه فروغ اهورایی، بازمانده سرما را نابود می کند.»(جشن های آتش و مهرگان،صفحه ۱۰۰)
هزاران زرتشتی و مسلمان تهرانی امسال همزمان با بزرگداشت این جشن در کرمان ، یزد ، اهواز و کرج و ....در باغ کوشک ورجاوند واقع در کیلومتر ۱۴ جاده کرج «سده» را گرامی داشتند.
تمام باغ به صورت منظمی چراغانی شده و هر گوشه ای پلاکارد های تبریک به چشم می آیند
هیمه بزرگ با ارتفاع ۶ متر و مساحتی در حدود ۹ متر وسط محوطه باز و دشت مانندی که در ارتفاعی پائین تر از باغ قرار داشت برپا شده بود، تا قبل از غروب آفتاب مردم از بالای بلندی اطراف دشت در انتظار مراسم آتش افروزی بودند و بساط ترقه ها و نور افشانی آسمان نیز همچنان برپا بود.
مسن تر ها خاطرات جالبی از برگزاری این جشن در گذشته داشتند و البته متاسف بودند که جشن سده مانند دیگر جشن های باستانی ایرانیان از سوی عموم مردم به درستی شناخته نشده و جدی گرفته نمی شود.
پیش از آغاز مراسم گروه موسیقی پاپ حاضرین در سالن هفتصد نفری را سرگرم می کردند.
ساعاتی پیش از آغاز جشن ؛ بازار فروش کتاب و سالنامه و صنایع دستی داغ داغ بود.
موسسه انتشاراتی فروهر که کتبی پیرامون دین و فرهنگ و زبان ایرانیان باستان منتشر می کند ؛ آخرین کتاب ها را پیرامون این جشن و دیگر مراسم سنتی ایرانیان عرضه می کرد.
نمونه آثار صنایع دستی
کمیسیون دینی و اجتماعی جوانان زرتشتی نیز جزواتی پیرامون فعالیت های خود را تقدیم علاقه مندان می کرد.
با حضور موبدان در جایگاه ویژه مراسم حالت رسمی به خود گرفت.
گروه موسیقی بر روی سکویی که با عکس زرتشت و پرچم های رنگارنگ تزئین شده بود، سرود ملی ایران را نواختند و پس از آن حاضران در سالن همه با هم سرود مذهبی «اشم وهو» را زمزمه کردند و به این ترتیب مراسم جشن در ساعت ۱۶:۲۰ روز دهم بهمن ؛ رسما آغاز شد.
معجری در جلوی سن قرار دارد که به آن همازور می گویند. همزمان با آغاز مراسم در این معجر آتش نسبتا بزرگی روشن کردند.
سپس بخش هایی از گات ها توسط سه موبد زرتشتی قرائت شد.
خانم جوانی نیز وظیفه ترجمه را بر عهده داشت. جالب اینجا بود که که دانستیم ؛ زنان در دین زرتشت ؛ نمی توانند موبد شوند.
از این پس اکثر دقایق مراسم به سخنرانی گذشت.
با وجود آنکه سخنرانان مختلفی در داخل سالن ؛ یکی پس از دیگری در باب این جشن ؛ سخن می راندند اما با نزدیک شدن غروب اکثر حاضرین ؛ ترجیح می دادند در کنار هیمه به آتش بازی و شادی بپردازند. 
لباس دختران زرتشتی بسیار متنوع و زیبا بود.
برق سالن برای دقایقی قطع شد و همین امر وقفه ای چند دقیقه ای را میان سخنرانی های پیاپی انداخت.
کوروش نیکنام نماینده زرتشیان در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه سده متعلق به همه ایرانیان است، اظهار امیدواری کرد که جشن سده نیز همانند نوروز، سیزده بدر و چهارشنبه سوری به صورت عمومی و در جای جای ایران جشن گرفته شود.
خانمی با لباس سنتی ؛ نقل و گلاب به دست ؛ در باغ می گشت و به مهمانان تازه وارد خوش آمد می گفت.
با تاریک شدن هوا ؛ جوانان زرتشتی دست به دست هم دادند و پس از سرود « ای ایران » به نیایش قبل از اشتعال آتش پرداختند.
ساعت ۱۸:۱۵ با آمدن سه موبد جوان که مردان وزنانی با لباس های سنتی آنها را همراهی می کردند، مراسم آتش آفروزی شروع شد.
و آتش روشن شد.
در همان لحظات نخستین ؛ نور و حرارت آتش ؛ جمعیت را به فاصله ۳۰ تا ۴۰ متری پراکنده کرد.
آتش وضعیت با شکوهی به خود گرفته بود و شور و هلهله ؛ تمامی نداشت.
پانزده دقیقه طول کشید تا حرارت حاصل از آتش کمی فروکش کرد و مردم دوباره حلقه خود را تنگ تر کردند.
جوانان دست به دست هم دادند و در حالی که به دور آتش می چرخیدند « ای ایران » را زمزمه می کردند.
پینوشت : این گزارش تصویری در شماره ۱۳ شرقیان هم منتشر شده است.
پینوشت ۲ : منبع توضیحات : بزرگترین جشن آتش ایرانیان / خبرگزاری میراث فرهنگی
گزارش تصويريام از جشن ملي سده و توضيحاتي در اين باره
February 10, 2005 02:49 AM ■ Comments (1)
نظرات :
دورد هم وطن
من به زرتشت خيلي متقدم دوست دارم بيشتر بدانم خاهشمندم راهنماييم کنيد
يوسف فرجي | May 12, 2006 01:06 AM